Soorten gitaren: welk type past bij jouw speelstijl?

Er zijn vier hoofdtypen gitaren: de klassieke gitaar met nylon snaren, de westerngitaar met stalen snaren, de elektrische gitaar en de basgitaar. Daarnaast bestaan er bijzondere vormen zoals de resonatorgitaar, de archtop en de 12-snarige. Voor de meeste beginners is een westerngitaar of een eenvoudige elektrische gitaar de beste start, of een klassieke gitaar als je klassiek of fingerstyle wilt spelen. Welke je kiest, hangt vooral af van de muziek die je wilt maken en of je een versterker wilt aanschaffen. In deze gids lopen we alle soorten langs, met hun klank, bouw en de genres waarin ze thuishoren.

Kort samengevat:

• Beginners kiezen meestal een westerngitaar of een eenvoudige elektrische gitaar, afhankelijk van muziekstijl en budget.
• Akoestische gitaren verschillen in snaren (nylon of staal) en in bodymaat: van de kleine parlor tot de grote jumbo.
• Elektrische gitaren verschillen in body (solid, semi-hollow, hollow) en pickups (singlecoil of humbucker).
• De basgitaar legt het fundament onder de band en heeft meestal vier snaren, gestemd E-A-D-G.
• Let bij je keuze op speelstijl, halsbreedte, bodymaat, snaartype en een goed afgestelde actie.

De hoofdindeling van soorten gitaren

Wie op zoek gaat naar een gitaar, loopt al snel tegen verwarrende termen aan. "Klassieke gitaar" en "akoestische gitaar" worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Een akoestische gitaar is elke gitaar met een klankkast die zonder versterker klinkt. De klassieke gitaar (ook wel Spaanse gitaar genoemd) is een specifiek type akoestische gitaar, met nylon snaren. De westerngitaar (ook steelstring genoemd) is een ander type akoestische gitaar, met stalen snaren. Beide klinken zonder versterker, maar de klank en het speelgevoel verschillen enorm.

Een elektrische gitaar werkt anders: elementen (pickups) vangen de trilling van de snaren op en zetten die om in een elektrisch signaal, dat je via een versterker hoort. Zonder versterker klinkt een elektrische gitaar maar zacht.

Drie bouwkenmerken bepalen samen het geluid van een gitaar: het snaarmateriaal, de vorm en het hout van de body, en of het instrument versterking nodig heeft. Grofweg zie je deze hoofdtypen terug in de praktijk:

• Klassieke gitaar (nylon snaren): klassieke muziek, flamenco, bossanova, fingerstyle
• Westerngitaar (stalen snaren): pop, folk, singer-songwriter, country
• Elektrische gitaar: rock, blues, metal, jazz, funk
• Basgitaar: het ritmische en harmonische fundament in bijna elk bandgenre

Elk hoofdtype kent weer subtypen, en juist daar gaat het bij het kiezen vaak mis. Wie weet waarom een dreadnought anders klinkt dan een parlor, of wat een humbucker anders doet dan een singlecoil, kiest een stuk gerichter.

Welke akoestische gitaren zijn er?

Bij akoestische gitaren maakt het type snaar het eerste onderscheid, daarna de vorm en grootte van de klankkast.

Klassieke gitaar. Nylon snaren, een brede, platte hals (doorgaans 52 millimeter bij de topkam) en een zachte, warme klank. De nylon snaren staan op een veel lagere spanning dan stalen snaren en voelen zachter aan onder je vingertoppen. De brede hals is ideaal voor klassiek repertoire en fingerstyle, maar kan bij kleine handen lastig zijn voor barré-akkoorden. Een klassieke gitaar heeft meestal geen truss rod in de hals.

Flamencogitaar. Lijkt op het eerste gezicht op een klassieke gitaar, maar is lichter gebouwd, met een dunner bovenblad, een ondiepere klankkast en een lage actie. Dat geeft een feller geluid met een korte, droge toon, precies wat flamenco nodig heeft voor snelle ritmische technieken zoals rasgueado. Flamencospelers kiezen vaak snaren met een hogere spanning voor een scherpere aanslag.

Westerngitaar (steelstring). Stalen snaren geven een helderder, feller geluid met meer volume en sustain dan nylon. Een westerngitaar heeft altijd een truss rod: een stalen staaf in de hals die de trekkracht van de stalen snaren opvangt. Binnen dit type bepaalt vooral de bodymaat de klank. Van klein naar groot:

• Parlorgitaar: een kleine body, compact en licht. Klinkt intiemer en minder basrijk. Handig om mee te reizen, voor kinderen en voor wie een grote gitaar onhandig vindt.
• Folk-, concert- of auditoriummodel: een middelgrote body met een ingesnoerde taille, comfortabel om te bespelen en evenwichtig van klank. Een goede keuze voor beginners en voor fingerpicking.
• Dreadnought: een brede body met vierkante schouders en een stevige, bastonige klank. De klassieke keuze voor strummen, country en singer-songwriters.
• Jumbo: de grootste van het rijtje, met een ronde, brede onderkant en een vol, luid geluid. Populair bij zangers die een krachtige begeleiding zoeken.

Grotere gitaren klinken voller en luider, maar zijn ook minder comfortabel voor kleinere spelers. Bij een heel grote body kunnen de basnaren bovendien de hoge snaren wat overschaduwen.

12-snarige gitaar. Heeft zes paar snaren in plaats van zes losse snaren. Bij de vier laagste paren is de tweede snaar een octaaf hoger gestemd, wat een rijk, vol geluid geeft met een natuurlijk chorus-effect. Populair in folk en rock, maar zwaarder om te bespelen dan een gewone akoestische gitaar, omdat je steeds twee snaren tegelijk indrukt.

Resonatorgitaar. Gebruikt een of meer metalen conussen in de klankkast om het geluid te versterken, vaak Dobro genoemd naar het bekendste merk. Dat geeft een luide, metalige toon die perfect past bij slide in blues, country en bluegrass.

Archtop-gitaar. Herkenbaar aan het gewelfde bovenblad met f-gaten, zoals bij een viool. Archtops zijn de gitaren die je op oude jazzplaten hoort: warm, rond en met veel body in het middengebied. Er zijn volledig akoestische archtops, maar de meeste hebben een of twee elementen en vormen zo de brug naar de elektrische jazzgitaar.

Pro-tip: Twijfel je tussen nylon en staal? Druk eens een stalen en een nylon snaar in, naast elkaar. Nylon voelt zachter aan en is vriendelijker voor onwennige vingertoppen, wat het een logische eerste keuze maakt als je klassiek of fingerstyle wilt spelen. Wil je vooral pop en liedjes begeleiden, dan went staal na een paar weken ook.

Welke elektrische gitaren zijn er?

Elektrische gitaren klinken verschillend door twee factoren: het type body en het type pickup. Daarnaast hebben een paar klassieke modellen zo'n eigen geluid dat hun naam een soort op zich is geworden.

Body-type. Een solid-body gitaar is van massief hout, zonder holle klankkast. Daardoor is hij veel minder gevoelig voor feedback (het schrille rondzingen bij hoog volume) en heeft hij veel sustain, ideaal voor rock en metal. Een hollow-body heeft een volledig holle klankkast en klinkt warmer en luchtiger, maar gaat bij hoog volume sneller rondzingen. Een semi-hollow zit ertussenin: een holle body met een massief blok in het midden. Hij combineert warmte met meer controle en is populair in jazz, blues en rock.

Pickup-type. Een singlecoil geeft een heldere, sprankelende klank met veel karakter, herkenbaar uit funk, blues en klassieke rock. Het nadeel is een lichte bromtoon (hum), vooral bij veel gain. Een humbucker bestaat uit twee spoelen die die bromtoon opheffen en levert een dikkere, warmere klank met meer output. Humbuckers hoor je veel in rock en metal, maar ook in jazz.

De bekendste modellen:

• Les Paul: solid body van mahonie, humbuckers, een warme, volle klank met veel sustain. Geschikt voor rock, blues en jazz. Gemaakt door Gibson en, betaalbaarder, Epiphone.
• Stratocaster: een lichte, gecontourde body (vaak els of es), drie singlecoils en een tremolo. Helder en sprankelend, ideaal voor funk, rock en blues. Van Fender en de budgetlijn Squier.
• Telecaster: een eenvoudige, platte body met twee singlecoils en een twangy, heldere klank. Populair in country, rock en blues, en geprezen om zijn eenvoud. Ook een Fender-klassieker.
• Superstrat: een Stratocaster-achtige gitaar met humbuckers, een dunne, snelle hals en vaak een Floyd Rose-tremolo. Ontworpen voor hardrock en metal, met merken als Ibanez en Jackson.
• Hollowbody en semi-hollow: warme, resonerende klank voor jazz, blues en rockabilly. Gibson (ES-modellen) en Gretsch zijn bekende namen.

Enkele bouwvarianten die je tegenkomt:

• Tremolo-brug (whammy bar): hiermee laat je de toonhoogte tijdelijk zakken of stijgen voor expressieve effecten.
• Vaste brug (fixed bridge): zonder bewegende delen, stabieler qua stemming en onderhoudsvriendelijker.
• Baritongitaar: een langere mensuur en dikkere snaren voor een lagere stemming, gebruikt in metal, surf en filmmuziek.

Begin je net met elektrisch spelen? Kies dan een eenvoudig, goed afgesteld model zonder ingewikkelde tremolo. Hoe overzichtelijker de gitaar, hoe sneller je leert waar elk geluid vandaan komt. In de juiste elektrische gitaar kiezen gaan we dieper in op model en versterker, en in akoestisch en elektrisch gitaar spelen op het verschil in speelgevoel.

Wat is het verschil tussen een basgitaar en een gitaar?

Een basgitaar speelt een andere rol dan een gewone gitaar. Waar een gitaar melodie en akkoorden verzorgt, legt de bas samen met de drums het ritmische en harmonische fundament onder de band. De standaardstemming is E-A-D-G, een octaaf lager dan de vier laagste snaren van een gitaar. Die lage tonen geven een nummer zijn "bodem".

Er bestaan akoestische basgitaren, maar in de praktijk speelt vrijwel iedereen elektrisch: een akoestische bas is in een band nauwelijks te horen zonder versterking. Een 4-snarige bas is de standaard en de beste keuze om mee te beginnen. 5- en 6-snarige bassen bieden extra laag of hoog bereik, maar vragen gewenning aan de bredere hals.

Drie technieken domineren het basspel: met een plectrum (strak en consistent, vaak in punk en rock), met de vingers (warmer en dynamischer, in soul, pop en jazz) en slappen, waarbij je met de zijkant van je duim op de snaar slaat voor een percussief, funky geluid. Wil je beginnen, dan kun je bij onze online basgitaarles terecht voor een gestructureerde aanpak.

Bijzondere en hybride gitaren

Naast de bekende hoofdtypen bestaan er instrumenten voor specifieke niches. De lap steel en de pedal steel worden horizontaal bespeeld, op schoot of op een standaard, met een metalen staaf over de snaren. Ze zijn onmisbaar in traditionele country en Hawaïaanse muziek. Een harpgitaar heeft naast de normale hals extra vrij klinkende bassnaren zonder toets, voor een bijna orkestraal effect. Een dubbelhalsgitaar combineert twee complete halzen op één body, vaak een 6-snarige en een 12-snarige, zodat je zonder instrumentwissel kunt schakelen. En zoek eens op de Teuffel Birdfish: van achtsnarige elektrische gitaren tot gitaren in de vorm van een bijl, tegenwoordig bestaat bijna alles.

Deze instrumenten zijn zwaarder, duurder en lastiger te vinden dan een standaardgitaar. Voor een beginner zijn ze geen logische eerste aankoop. Ze worden pas interessant als je een specifieke stijl beheerst en tegen de grenzen van een gewone gitaar aanloopt.

Welke gitaar past bij jou als beginner?

Met een gestructureerde aanpak voorkom je dat je een gitaar koopt die niet bij je past. Deze vier stappen helpen je kiezen.

1. Bepaal je speelstijl. Wil je liedjes begeleiden en zingen? Kies een westerngitaar. Wil je solo's en riffs spelen? Kies elektrisch. Wil je klassieke stukken, flamenco of bossanova leren? Ga voor een klassieke gitaar met nylon snaren.
2. Let op maat en halsbreedte. Heb je kleine handen of ben je niet zo lang? Let dan op een smallere hals en een kleinere body. Een jumbo of dreadnought kan groot aanvoelen, een parlor-, folk- of auditoriummodel is vaak comfortabeler. Test ook de actie (de afstand tussen snaren en toets): een te hoge actie maakt spelen zwaar en pijnlijk voor onervaren vingers.
3. Kies het juiste snaartype. Nylon voor zachte vingers en een vergevingsgezinde start, staal voor meer helderheid en volume, maar ook meer weerstand onder je vingertoppen in de eerste weken.
4. Stel je budget vast en overweeg tweedehands. Voor beginners zijn er prima betaalbare instrumenten. Bekende instapmodellen zijn bijvoorbeeld de Yamaha FG800 (westerngitaar), de Cordoba C5 (klassieke gitaar) en een Squier Stratocaster (elektrisch). Check bij een tweedehands gitaar altijd de hals op kromming, de frets op slijtage en het bovenblad op scheuren.

Handige vragen bij aankoop of in de winkel:

• Kan ik deze gitaar eerst proberen voordat ik beslis?
• Is de actie goed afgesteld, of moet dat nog gebeuren?
• Zit er garantie of een ruilmogelijkheid op dit instrument?
• Welke snaren en accessoires zijn aan te raden voor dit model?

Hoe onderhoud je je gitaar?

Goed onderhoud houdt je gitaar langer speelbaar en bespaart je frustratie.

• Schoonmaken: veeg je gitaar na het spelen af met een zachte doek, vooral de snaren en de hals. Zweet en vuil laten snaren sneller dof klinken. Gebruik af en toe een speciale gitaarpoets voor de body.
• Snaren vervangen: speel je dagelijks, dan is nieuwe snaren om de vier tot zes weken normaal. Speel je minder vaak, dan kun je ze drie tot zes maanden laten zitten. Dof klinkende snaren of snaren die niet meer goed op toon blijven, zijn aan vervanging toe. Voor een westerngitaar zijn light gauge snaren een goede start: die vragen minder vingerkracht dan medium of heavy.
• Stemmen: dat doe je het makkelijkst met een clip-on stemapparaat op de kop. Stem altijd van onder de gewenste toon naar boven toe, dan blijft de snaar beter op toon. Meer weten? Lees onze uitleg over gitaar stemmen.
• Luchtvochtigheid: bewaar je gitaar niet naast de verwarming of in direct zonlicht. Te droge lucht laat hout krimpen en scheuren, te vochtige lucht laat het opzwellen. Een luchtvochtigheid tussen de 40 en 60% is voor de meeste gitaren ideaal. In de winter helpt een bevochtiger in de gitaarkoffer.
• Afstellen: laat je gitaar af en toe afstellen door een gitaartechnicus. Die controleert de hals, de actie en de intonatie, zodat je gitaar zuiver klinkt en prettig speelt. Welke onderdelen daarbij een rol spelen, lees je bij gitaaronderdelen.

Deze basisaccessoires maken het verschil in de eerste maanden:

• Een goede hoes of koffer tegen krassen en temperatuurschokken
• Een set plectra in verschillende diktes om je speelstijl te ontdekken
• Een capo, zodat je in andere toonsoorten speelt zonder nieuwe grepen te leren
• Reservesnaren, zodat een gebroken snaar geen avond zonder spelen betekent
• Een stemapparaat, los of als clip-on voor op de kop

Pro-tip: Nieuwe snaren rekken de eerste dagen nog uit en zakken daardoor steeds iets in toon. Stem je gitaar de eerste week wat vaker bij, dan blijft hij daarna mooi op toon.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een akoestische en een elektrische gitaar?

Een akoestische gitaar maakt geluid doordat de klankkast de trilling van de snaren versterkt, dus hij klinkt zonder versterker. Een elektrische gitaar gebruikt elementen (pickups) die de trilling van de snaren omzetten in een elektrisch signaal, dat je via een versterker hoort.

Wat is het verschil tussen een klassieke en een westerngitaar?

Een klassieke gitaar heeft nylon snaren en een brede hals, geschikt voor fingerstyle en klassiek repertoire. Een westerngitaar heeft stalen snaren, klinkt helderder en luider, en is de gangbare keuze voor pop, folk en singer-songwriters. Beide zijn akoestische gitaren.

Wat is het verschil tussen een basgitaar en een gitaar?

Een basgitaar klinkt een octaaf lager en legt het ritmische en harmonische fundament onder een nummer, terwijl een gewone gitaar melodie en akkoorden verzorgt. Een bas heeft meestal vier snaren, gestemd E-A-D-G, tegenover zes bij een gitaar.

Welke gitaar is het makkelijkst om te leren?

Een klassieke gitaar met nylon snaren is het vriendelijkst voor je vingertoppen. Een westerngitaar of elektrische gitaar is ook prima om mee te beginnen, zolang de actie laag genoeg is. Kies vooral de gitaar die past bij de muziek die je wilt spelen: daardoor blijf je gemotiveerd.

Wat is een goede eerste gitaar?

Een goede eerste gitaar is betaalbaar, goed afgesteld en comfortabel om te bespelen. Bekende instapmodellen zijn de Yamaha FG800 (westerngitaar), de Cordoba C5 (klassieke gitaar) en een Squier Stratocaster (elektrische gitaar). Een goedkope gitaar met een lage actie speelt vaak prettiger dan een duur merk dat slecht is afgesteld.

Begin met de gitaar die bij je past

Je hoeft niet eerst de perfecte gitaar te vinden om te beginnen. De basistechnieken, zoals akkoorden, aanslag en ritme, werken op nylon en staal, akoestisch en elektrisch. In onze online gitaarles leer je die stap voor stap met videolessen, printbare oefenschema's en de mogelijkheid om bij iedere video je vragen aan de docent te stellen. Je hebt levenslang toegang, dus je leert in je eigen tempo. Liever fingerpicking op een akoestische gitaar? Dan is onze cursus leren tokkelen een gerichte aanvulling. Na een paar weken spelen merk je vanzelf welk type gitaar het beste bij jouw spel past.