Een vals gestemde gitaar is de snelste manier om de lol uit het oefenen te halen: je kunt nog zo netjes spelen, het klinkt gewoon niet. Stemmen is daarom het eerste wat je doet als je je gitaar oppakt, elke keer weer. Gelukkig is het makkelijker dan ooit, en met een beetje oefening doe je het straks in een halve minuut. In dit artikel lees je hoe je je gitaar stemt, wat de standaardstemming is en waarom je gitaar eigenlijk steeds ontstemd raakt.
De stemming van de 6-snarige gitaar
De standaardstemming van een gitaar is, van de dikste naar de dunste snaar: E – A – D – G – B – E. Een veelgebruikt ezelsbruggetje om die volgorde te onthouden: Een Aap Die Geen Bananen Eet. De dikke E-snaar klinkt laag en vol, de dunne e-snaar precies twee octaven hoger.
Stemmen met een stemapparaat of app
De makkelijkste manier is een clip-on stemapparaat: je klemt hem op de kop van je gitaar, slaat een snaar aan en het schermpje vertelt je of je te hoog of te laag zit. Draai de stemknop langzaam tot de naald in het midden staat, en ga naar de volgende snaar. Omdat zo'n tuner de trilling via het hout voelt, werkt hij ook prima in een rumoerige ruimte. Geen stemapparaat? Gratis apps op je telefoon doen tegenwoordig hetzelfde via de microfoon. Meer daarover lees je in ons artikel over het stemapparaatje.
Twee praktische tips die veel gehannes schelen. Stem altijd van laag náár de juiste toon: zit je te hoog, draai de snaar dan eerst iets te ver terug en kom van onderaf omhoog. De snaar blijft dan veel beter op spanning staan. En sla de snaar tijdens het draaien steeds opnieuw aan, zodat je hoort en ziet wat er gebeurt.
Stemmen op het gehoor
Het kan ook zonder apparaat, en dat is meteen een prima gehoortraining. De klassieke methode: stem één snaar zuiver (bijvoorbeeld de A-snaar met een stemvork of een referentietoon) en stem daarna elke volgende snaar aan de vorige. De regel: de vijfde fret van een snaar klinkt gelijk aan de volgende losse snaar, behalve bij de G-snaar, waar het de vierde fret is. Gevorderde gitaristen stemmen ook wel met flageoletten; hoe dat werkt lees je in ons artikel over flageoletten spelen.
De stemming van de 12-snarige gitaar
Een 12-snarige gitaar heeft zes snaarparen en wordt zo gestemd: eE – aA – dD – gG – BB – EE. De kleine letters zijn octaafsnaren: de vier dikste paren hebben elk een dunne snaar ernaast die een octaaf hoger klinkt, de twee dunste paren zijn identiek gestemd. Dat dubbele koor geeft de 12-snarige zijn kenmerkende, glinsterende klank. Het stemmen kost gewoon twee keer zoveel tijd, maar het principe is hetzelfde.
Waarom raakt een gitaar ontstemd?
Elke gitaar ontstemt vanzelf, en dat ligt meestal niet aan jou. Temperatuurwisselingen en veranderingen in luchtvochtigheid laten het hout werken, waardoor de spanning op de snaren verandert. Nieuwe snaren rekken de eerste dagen flink en moeten daardoor vaker gestemd worden; je kunt dat versnellen door ze na het opzetten voorzichtig wat op te rekken. En wie veel buigt of een vibrato-arm gebruikt, trekt zijn snaren ook sneller uit stemming. Zet je gitaar dus niet naast de verwarming of voor het raam, en stem gewoon elke speelbeurt even na. Het hoort erbij, en het gaat steeds sneller.
Stemmen, en dan spelen
Een zuiver gestemde gitaar is het halve werk; de andere helft leer je in de les. In onze online gitaarles leer je stap voor stap gitaar spelen, van je allereerste akkoorden tot complete nummers, met video's die je bekijkt wanneer het jou uitkomt. Ook het stemmen komt daarin gewoon aan bod.
Wil je naast stemmen ook de noten op de hals leren kennen? Bekijk dan onze uitleg over gitaar noten leren. Veel speelplezier!
