Het element is het hart van elke elektrische gitaar: het kleine blok onder je snaren dat de trilling omzet in het signaal dat uit je versterker komt. Toch weten veel gitaristen er verrassend weinig van, terwijl juist het element bepaalt hoe je gitaar klinkt. In dit artikel leggen we uit hoe gitaarelementen werken, wat het verschil is tussen actieve en passieve elementen en tussen single-coils en humbuckers, en hoe je bepaalt wat bij jouw geluid past.
Hoe werkt een gitaarelement?
Een gitaarelement (in het Engels: pickup) is in de basis een magneet met duizenden wikkelingen koperdraad eromheen. Trilt er een stalen snaar boven het element, dan verstoort die het magnetisch veld en wekt dat een klein stroompje op: jouw gitaarsignaal. Geen batterij of elektronica nodig; puur natuurkunde. De plek van het element maakt daarbij veel uit. Een element bij de hals klinkt warm en rond, een element bij de brug juist scherp en bijterig. Daarom hebben de meeste gitaren er twee of drie, met een schakelaar om te kiezen of te combineren.
Single-coil of humbucker
De twee klassieke bouwvormen zijn de single-coil en de humbucker. De single-coil (bekend van de Stratocaster en Telecaster) heeft één spoel en klinkt helder, sprankelend en dynamisch, maar is gevoelig voor brom van bijvoorbeeld tl-verlichting. De humbucker (bekend van de Les Paul) combineert twee spoelen die elkaars brom opheffen, vandaar de naam. Het resultaat: een dikker, warmer en krachtiger geluid, favoriet in rock en metal. Wil je weten waar de rest van je gitaar uit bestaat, lees dan ook ons overzicht van alle gitaaronderdelen.
Actieve en passieve elementen
Daarnaast is er het onderscheid tussen actief en passief. Verreweg de meeste elementen zijn passief: ze werken zonder stroom, precies zoals hierboven beschreven. Een actief element (bekend van merken als EMG) heeft een ingebouwde voorversterker op een 9-voltbatterij, die het signaal kneedt en oppompt voordat het je versterker ingaat.
Voorversterker
Wat levert die ingebouwde voorversterker op? Een sterker en strakker signaal met minder ruis, ook bij lange kabels. Actieve elementen klinken heel gedefinieerd en "clean", zelfs onder extreme vervorming, en juist daarom zijn ze populair bij rock- en metalgitaristen: het zware scheurgeluid blijft er strak en gearticuleerd door. De keerzijde is dat sommige gitaristen ze steriel of koud vinden klinken. Wie vooral onversterkte klanken, blues of lichte overdrive speelt, kiest daarom meestal voor passieve elementen, die als dynamischer en organischer worden ervaren. Vergeet bij actieve elementen ook de batterij niet: valt die uit, dan valt je geluid uit.
Wat past bij jouw geluid?
De keuze is uiteindelijk simpel samen te vatten. Speel je vooral zware stijlen met veel vervorming, dan zijn actieve elementen of stevige humbuckers je vrienden. Zoek je helderheid, twinkel en dynamiek voor pop, funk of blues, dan zit je bij single-coils goed. En twijfel je, dan is een gitaar met beide (een zogeheten HSS-configuratie) een prima allrounder. Sta je op het punt een gitaar te kopen, lees dan ook ons artikel over de juiste elektrische gitaar kiezen.
Eerst leren spelen, dan upgraden
Nog een eerlijke tip tot slot: een beter element maakt geen betere gitarist. De grootste klankwinst zit de eerste jaren gewoon in je vingers. Met onze online gitaarles leer je stap voor stap spelen, in je eigen tempo en op elke gitaar, met welk element dan ook. Begin daar, en upgrade je elementen pas als je precies weet welk geluid je mist.
Veel speelplezier!
