Een piano is gebouwd om tientallen jaren mee te gaan, maar hij vraagt daar wel iets voor terug. Het is en blijft een instrument van hout, vilt en metaal, en die materialen reageren op alles: temperatuur, vocht, zonlicht en stof. Met een paar goede gewoontes houd je je piano in topconditie, en die gewoontes kosten nauwelijks moeite. In dit artikel zetten we het belangrijkste onderhoud op een rij.
De juiste plek in huis
Het meeste pianonderhoud gebeurt eigenlijk al vóórdat je één toets indrukt: bij het kiezen van de plek. Zet een piano nooit direct naast een verwarming, boven vloerverwarming zonder isolerende mat, of in de volle zon. Warmte en direct zonlicht drogen het hout uit en kunnen de lak doen verkleuren. Een binnenmuur is beter dan een buitenmuur, omdat de temperatuur daar stabieler is. Lukt een plek uit de zon echt niet, houd dan de gordijnen dicht op zonnige uren of gebruik een pianohoes.
Temperatuur
Een piano voelt zich het prettigst bij gewone kamertemperatuur, rond de 20 graden. De uitersten liggen ruwweg tussen de 8 en 32 graden, maar belangrijker dan de absolute temperatuur zijn de schommelingen: elke keer dat het hout uitzet of krimpt, verandert de spanning op de snaren en raakt het instrument sneller ontstemd. Een constante, gematigde temperatuur is dus het doel.
Luchtvochtigheid
Vocht is misschien wel de grootste vijand van een piano. Streef naar een relatieve luchtvochtigheid van zo'n 50 tot 70 procent, en vooral: houd hem stabiel. Een simpele hygrometer (voor een paar euro te koop) vertelt je waar je aan toe bent. Is het structureel te droog, bijvoorbeeld in de winter met de verwarming aan, dan helpt een luchtbevochtiger of zelfs een bakje water in de buurt van de piano. Te vochtig, bijvoorbeeld in een souterrain? Dan doen vilt en hamers stroef en kan het mechaniek gaan klemmen, en is een ontvochtiger het overwegen waard.
Laat je piano regelmatig stemmen
Zelfs onder perfecte omstandigheden zakt een piano langzaam uit stemming: de snaren staan samen onder een spanning van vele duizenden kilo's en geven daar in de loop van maanden iets van prijs. Laat je piano daarom minimaal één keer per jaar stemmen door een pianostemmer, en twee keer per jaar als er intensief op wordt gespeeld. Een piano die jarenlang niet gestemd is, zakt zo ver dat de stemmer hem in stappen omhoog moet brengen, en dat kost meer dan het jaarlijkse onderhoud ooit had gedaan.
Schoonmaken en dagelijkse zorg
Sluit de klep na het spelen, dan blijft het stof van de toetsen en het mechaniek. Stof de kast af met een droge of licht vochtige zachte doek, en gebruik nooit agressieve schoonmaakmiddelen op de lak. De toetsen maak je schoon met een net niet natte doek, eventueel met een druppje mild zeepsop, en droog ze meteen na. Zet geen plantenpotten, vazen of glazen op de piano: één keer morsen kan blijvende schade aan lak en mechaniek geven. Een uitgebreider stappenplan vind je in ons artikel over je piano schoonmaken.
Goed onderhouden, lekker spelen
Een piano die goed onderhouden is, klinkt beter, speelt lichter en houdt zijn waarde. En het mooiste onderhoud is uiteindelijk gewoon: erop spelen. Wil je (weer) aan de slag? Met onze online pianoles leer je piano spelen in je eigen tempo, wanneer het jou uitkomt. Overweeg je juist een piano aan te schaffen? Lees dan eerst onze aandachtspunten bij het kopen van een akoestische piano.
Veel speelplezier!
