
Een septiemakkoord is een gewone drieklank met één extra toon erbovenop: de septiem. Je hebt dan vier tonen: grondtoon, terts, kwint en septiem. Afhankelijk van welke drieklank je neemt en welke septiem je erop zet, krijg je een andere kleur. Er zijn vier soorten die je overal tegenkomt: het dominant septiemakkoord (G7: G-B-D-F), het groot septiemakkoord (Cmaj7: C-E-G-B), het klein septiemakkoord (Am7: A-C-E-G) en het halfverminderd septiemakkoord (Bm7b5: B-D-F-A). Hieronder lees je hoe je ze opbouwt, hoe ze klinken, waar je ze tegenkomt en hoe je ze speelt op piano en gitaar.
Kort samengevat
- Een septiemakkoord is een vierklank: een drieklank plus een septiem, meestal opgebouwd als drie gestapelde tertsen.
- Dominant septiem (G7) = majeurdrieklank + kleine septiem. Klinkt gespannen en wil oplossen naar de tonica.
- Groot septiem (Cmaj7) = majeurdrieklank + grote septiem. Klinkt zacht, open en dromerig.
- Klein septiem (Am7) = mineurdrieklank + kleine septiem. Klinkt warm en ontspannen.
- Halfverminderd (Bm7b5) = verminderde drieklank + kleine septiem. Klinkt zoekend en onrustig.
- Het verschil tussen "7" en "maj7" in een akkoordsymbool is precies één halve toon, maar je hoort het meteen.
Wat is een septiemakkoord precies?
In de klassieke harmonieleer heet een septiemakkoord een vierklank: vier verschillende tonen die je krijgt door drie tertsen op elkaar te stapelen. Een drieklank bestaat uit twee gestapelde tertsen: grondtoon, terts en kwint. Zet je daar nog een terts bovenop, dan kom je uit op de septiem, de zevende toon gerekend vanaf de grondtoon.
Neem de toonladder van C majeur: C, D, E, F, G, A, B. Begin op C en sla telkens een toon over: C, E, G en daarna B. Dat is Cmaj7. Begin op G en doe hetzelfde: G, B, D, F. Dat is G7. Je gebruikt dus alleen witte toetsen, maar je krijgt twee heel verschillende akkoorden. Dat komt doordat de afstanden tussen de tonen verschillen.
Op die afstanden, de intervallen, draait alles. Een septiemakkoord is in feite een drieklank met een septiem erbij. Wie de drieklanken kent, heeft dus al driekwart van het werk gedaan. Meer over intervallen lees je in onze uitleg over intervallen in majeur en mineur.
Zo bouw je een septiemakkoord op
Twee dingen bepalen het type septiemakkoord: de soort drieklank onderin en de soort septiem bovenop. Tel je in halve tonen vanaf de grondtoon, dan zie je het verschil zwart op wit.
| Interval | Halve tonen vanaf grondtoon | Voorbeeld vanaf C |
|---|---|---|
| Kleine terts | 3 | Es |
| Grote terts | 4 | E |
| Verminderde kwint | 6 | Ges |
| Reine kwint | 7 | G |
| Verminderde septiem | 9 | Beses (klinkt als A) |
| Kleine septiem | 10 | Bes |
| Grote septiem | 11 | B |
Het stappenplan:
- Kies de grondtoon, bijvoorbeeld C.
- Bouw de drieklank: majeur (C-E-G), mineur (C-Es-G) of verminderd (C-Es-Ges).
- Zet de septiem erop: een kleine septiem (Bes, 10 halve tonen) of een grote septiem (B, 11 halve tonen).
- Controleer de spelling: elke toon krijgt een eigen letter. Bij C-E-G komt de septiem altijd op een B-letter (B of Bes), nooit op A of Ais. Zo blijft zichtbaar dat het om een septiem gaat en niet om een sext.
Vanaf C levert dat de volgende akkoorden op: C7 (C-E-G-Bes), Cmaj7 (C-E-G-B), Cm7 (C-Es-G-Bes) en Cm7b5 (C-Es-Ges-Bes). Wie de kwintencirkel kent, past dit snel toe in andere toonsoorten; onze uitleg over de kwintencirkel laat zien welke voortekens bij elke toonsoort horen.
De vier belangrijkste soorten septiemakkoorden
Er bestaan meer soorten septiemakkoorden, afhankelijk van de kwaliteit van terts, kwint en septiem. In pop, jazz, kerkmuziek en de meeste lesboeken kom je vooral deze vier tegen.
| Type | Symbool | Opbouw | Voorbeeld | Klank |
|---|---|---|---|---|
| Dominant septiem | 7 | majeurdrieklank + kleine septiem | G7: G-B-D-F | gespannen, wil oplossen |
| Groot septiem | maj7 | majeurdrieklank + grote septiem | Cmaj7: C-E-G-B | zacht, open, dromerig |
| Klein septiem | m7 | mineurdrieklank + kleine septiem | Am7: A-C-E-G | warm, ontspannen |
| Halfverminderd | m7b5 of ø | verminderde drieklank + kleine septiem | Bm7b5: B-D-F-A | zoekend, onrustig |
Dominant septiemakkoord: G7
G7 bestaat uit G-B-D-F: een G-majeurdrieklank (G-B-D) met een kleine septiem (F). Het is het akkoord op de vijfde trap van C majeur, en daar komt ook de naam vandaan: de vijfde trap heet de dominant.
De spanning zit in de afstand tussen B en F, een verminderde kwint (de tritonus). Die wil oplossen: de B gaat een halve toon omhoog naar C, de F een halve toon omlaag naar E. Samen landen ze op C-E, de kern van het C-akkoord. Daarom klinkt G7 naar C als een thuiskomst. In de klassieke harmonieleer geldt dat septiemakkoorden dissonant zijn en voorbereiding en oplossing vragen; in pop en blues mag een dominant septiem ook gewoon blijven staan als kleur.

Waar je het tegenkomt: als V7 aan het einde van een frase, in vrijwel elke bluesprogressie (C7, F7 en G7 in de blues in C) en in rock-'n-roll en country.
Groot septiemakkoord: Cmaj7
Cmaj7 is C-E-G-B: een C-majeurdrieklank met een grote septiem. De B ligt maar een halve toon onder de hoge C, en dat kleine wrijvinkje maakt het akkoord zacht en zwevend in plaats van gespannen. Het hoeft nergens heen.
Waar je het tegenkomt: op de eerste en vierde trap in majeur (Cmaj7 en Fmaj7 in C majeur), in ballads, soul, bossanova en jazz, en als slotakkoord wanneer een gewoon C-akkoord te kaal klinkt.
Klein septiemakkoord: Am7
Am7 is A-C-E-G: een A-mineurdrieklank met een kleine septiem. Het klinkt minder somber dan een kale A-mineur, warmer en ontspannener. In C majeur vind je klein septiemakkoorden op de tweede, derde en zesde trap: Dm7, Em7 en Am7.
Waar je het tegenkomt: in soul, funk, R&B en jazz, en als "ii" in de beroemde ii-V-I-progressie (Dm7-G7-Cmaj7).
Halfverminderd septiemakkoord: Bm7b5
Bm7b5 is B-D-F-A: een verminderde drieklank (B-D-F) met een kleine septiem (A). De naam zegt het al: half verminderd, want alleen de drieklank is verminderd, de septiem niet. In C majeur staat het op de zevende trap. In A mineur staat hetzelfde akkoord op de tweede trap, en daar is het het meest gebruikt: Bm7b5-E7-Am is de mineurversie van ii-V-I.
Waar je het tegenkomt: in jazz, latin en filmmuziek, en in klassieke muziek als akkoord op de tweede trap in mineur.
Verwante septiemakkoorden
Naast deze vier zijn er nog een paar die je af en toe ziet. Het verminderd septiemakkoord (Bdim7 of B°7: B-D-F-As) stapelt alleen kleine tertsen. Het mineur-majeur septiemakkoord (CmMaj7: C-Es-G-B) combineert een mineurdrieklank met een grote septiem en klinkt geheimzinnig, typisch voor filmmuziek. Er bestaan nog meer zeldzame varianten, maar die hoef je als beginner niet te kennen. Begin met de vier hierboven.
Wat betekenen de akkoordsymbolen?
Akkoordsymbolen zijn een verkorte schrijfwijze voor de harmonie bij een melodie. Ze zijn handig, maar ze zorgen ook voor de meeste verwarring. De regels op een rij:
- Alleen een cijfer 7 (C7, G7) betekent altijd een dominant septiemakkoord: majeurdrieklank plus kleine septiem.
- maj7, M7 of Δ (Cmaj7, CM7, CΔ) betekent een grote septiem. Let op: "maj" slaat op de septiem, niet op de drieklank. C7 is ook een majeurdrieklank.
- m7, min7 of -7 (Cm7, Cmin7, C-7) betekent een mineurdrieklank met kleine septiem.
- m7b5 of ø (Bm7b5, Bø) betekent halfverminderd.
- dim7 of °7 (Bdim7, B°7) betekent verminderd septiem.
Zie je een akkoordsymbool op een leadsheet staan en twijfel je, lees dan eerst de letter (grondtoon), dan de kleine letters erachter (mineur of majeur) en tot slot het cijfer. In onze uitleg over lead sheets lezen oefen je dat met complete akkoordschema's.
Septiemakkoorden spelen op piano
Op de piano speel je een septiemakkoord in grondligging met de rechterhand, meestal met vingers 1-2-3-5 (duim, wijs, middel, pink). Vanaf de middelste C:
| Akkoord | Tonen | Toetsen |
|---|---|---|
| Cmaj7 | C-E-G-B | alleen witte toetsen |
| C7 | C-E-G-Bes | Bes is een zwarte toets |
| Am7 | A-C-E-G | alleen witte toetsen |
| G7 | G-B-D-F | alleen witte toetsen |
| Bm7b5 | B-D-F-A | alleen witte toetsen |
| Dm7 | D-F-A-C | alleen witte toetsen |
Een handige truc: Am7 (A-C-E-G) bevat precies de tonen van een C-akkoord met een A eronder. Speel je met links een A in de bas en met rechts C-E-G, dan klinkt Am7. Op dezelfde manier geeft een D in de bas onder F-A-C een Dm7.
Vier tonen in één hand is in het begin een flinke spreiding. Veel pianisten laten daarom de kwint weg: links de grondtoon, rechts terts en septiem. Voor G7 is dat G links en B-F rechts. Je hoort het karakter nog volledig, omdat juist de terts en septiem het type bepalen. Meer grepen zie je in ons schema met piano-akkoorden.

Septiemakkoorden spelen op gitaar
Op gitaar zijn veel septiemakkoorden open grepen, soms makkelijker dan de gewone drieklank. De notatie hieronder loopt van de lage E-snaar naar de hoge E-snaar; x betekent niet aanslaan, 0 is een losse snaar.
| Akkoord | Greep | Klinkende tonen |
|---|---|---|
| G7 | 3-2-0-0-0-1 | G-B-D-G-B-F |
| C7 | x-3-2-3-1-0 | C-E-Bes-C-E |
| Cmaj7 | x-3-2-0-0-0 | C-E-G-B-E |
| Am7 | x-0-2-0-1-0 | A-E-G-C-E |
| Dm7 | x-x-0-2-1-1 | D-A-C-F |
| Bm7b5 | x-2-3-2-3-x | B-F-A-D |
Op de gitaar worden tonen vaak dubbel of in een andere volgorde gespeeld; dat verandert niets aan het akkoordtype, zolang grondtoon, terts en septiem erin zitten. Bij C7 ontbreekt bijvoorbeeld de G, maar je hoort toch een C7.
Wil je een greep zien en horen? Op onze pagina's staan diagrammen met video voor het C7-akkoord, het D7-akkoord, het A7-akkoord, het B7-akkoord en het Cm7-akkoord.
Omkeringen: als de grondtoon niet onderaan ligt
Een septiemakkoord heeft vier tonen en dus vier liggingen. Wat telt is de laagste toon, de bas, niet de bovenste toon:
| Ligging | Bastoon | Klassieke naam | G7 als voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Grondligging | grondtoon | septiemakkoord | G-B-D-F |
| 1e omkering | terts | kwintsextakkoord | B-D-F-G |
| 2e omkering | kwint | tertskwartakkoord | D-F-G-B |
| 3e omkering | septiem | secundeakkoord | F-G-B-D |
In akkoordsymbolen schrijf je een omkering met een schuine streep: G7/B is G7 met B in de bas. Omkeringen zorgen voor een vloeiende baslijn (meer daarover in onze uitleg over omkeringen van piano-akkoorden). G7/F lost bijvoorbeeld mooi op naar C/E: de septiem F in de bas zakt een halve toon naar E.
Een septiemakkoord noteren in grondligging en omkering
Bij het schrijven van een omkering noteer je het makkelijkst eerst de grondligging en breng je daarna de gewenste akkoordtoon naar de bas. In stappen:
- Schrijf de grondtoon op een lijn of tussenruimte.
- Stapel drie tertsen: lijn-lijn-lijn-lijn of ruimte-ruimte-ruimte-ruimte. In de notenbalk zie je dan een keurig "sneeuwpopje".
- Pas de voortekens aan voor het gewenste type (bijvoorbeeld een mol voor de B bij C7).
- Verplaats voor een omkering de terts, kwint of septiem naar de bas en zet de overige tonen erboven.
Noten lezen in de vioolsleutel en de bassleutel helpt hierbij enorm; dat leer je stap voor stap in onze cursus noten leren lezen.
Septiemakkoorden in een akkoordprogressie
Septiemakkoorden zijn uitbreidingen van drieklanken. Bij het analyseren van een stuk kijk je daarom naar akkoordtype, grondtoon, bastoon en ligging. In de praktijk betekent dat: elk akkoord uit een toonsoort kun je een septiem geven. In C majeur krijg je zo de volgende reeks:
| Trap | I | ii | iii | IV | V | vi | vii |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Akkoord | Cmaj7 | Dm7 | Em7 | Fmaj7 | G7 | Am7 | Bm7b5 |
Drie progressies om meteen te proberen:
- ii-V-I: Dm7-G7-Cmaj7. De ruggengraat van de jazz, ook veel gebruikt in pop en musical.
- I-vi-ii-V: Cmaj7-Am7-Dm7-G7. Een rondgang die je eindeloos kunt herhalen.
- Blues in C: C7-F7-C7-G7-F7-C7. Hier zijn alle drie de hoofdakkoorden dominant septiem, juist voor die rauwe klank.
Een simpele oefening: speel een bekende progressie als drieklanken (C-Am-F-G) en speel hem daarna als septiemakkoorden (Cmaj7-Am7-Fmaj7-G7). Je hoort direct hoeveel rijker het klinkt. Meer voorbeelden staan in ons overzicht van akkoordenprogressies in pop.
Sus2 en sus4: verwante akkoordkleuren
Sus-akkoorden zijn geen septiemakkoorden, maar ze worden vaak in één adem genoemd omdat ze ook een drieklank een andere kleur geven. Bij een sus-akkoord vervang je de terts door een andere toon. "Sus" staat voor suspended: zwevend, want zonder terts is het akkoord majeur noch mineur.
- Sus2: de terts wordt een grote secunde. Csus2 = C-D-G, Dsus2 = D-E-A, Asus2 = A-B-E.
- Sus4: de terts wordt een reine kwart. Csus4 = C-F-G, Dsus4 = D-G-A, Asus4 = A-D-E.
Op gitaar zijn ze makkelijk te spelen: Dsus4 is x-x-0-2-3-3, Dsus2 is x-x-0-2-3-0, Asus2 is x-0-2-2-0-0 en Asus4 is x-0-2-2-3-0. Een sus4 lost vaak op naar het gewone akkoord (Dsus4 naar D), wat je veel hoort in akoestische pop en kerkmuziek. Je kunt beide ook combineren: G7sus4 (G-C-D-F) is een dominant septiem waarin de terts B is vervangen door C.
Leer de theorie achter akkoorden stap voor stap
Septiemakkoorden worden pas echt bruikbaar als je intervallen, toonsoorten en trappen goed beheerst. In onze online cursus muziektheorie bouwen we dat op in videolessen die je in je eigen tempo volgt, met printbaar lesmateriaal. Bij iedere video stel je onbeperkt vragen aan de docent als je ergens vastloopt. Na één betaling houd je levenslang toegang, zodat je terug kunt kijken wanneer je een nieuw akkoord tegenkomt.
Veelgestelde vragen over septiemakkoorden
Wat is het verschil tussen C7 en Cmaj7?
Beide beginnen met een C-majeurdrieklank (C-E-G). C7 krijgt daarbovenop een kleine septiem (Bes), Cmaj7 een grote septiem (B). C7 klinkt gespannen en wil verder, Cmaj7 klinkt zacht en rustig.
Wat is een majeur 7 akkoord?
Een majeur 7 akkoord, ook groot septiemakkoord of maj7 genoemd, is een majeurdrieklank met een grote septiem. Fmaj7 is bijvoorbeeld F-A-C-E. De septiem ligt een halve toon onder het octaaf van de grondtoon.
Hoe speel je een F7 akkoord op de piano?
F7 bestaat uit F-A-C-Es. Speel met je rechterhand F, A en C op de witte toetsen en voeg de Es toe, de zwarte toets net onder de E. Het is een dominant septiemakkoord dat in Bes majeur naar Bes oplost.
Waarom heet het dominant septiemakkoord zo?
Het akkoord komt van nature voor op de vijfde trap van een majeurtoonladder, en die trap heet de dominant. In C majeur is dat G7. Het akkoord heeft een sterke neiging om op te lossen naar de tonica, in dit geval C.
Moet ik eerst drieklanken beheersen voordat ik septiemakkoorden leer?
Ja, dat werkt het best. Een septiemakkoord is een drieklank met één toon erbij, dus als je majeur-, mineur- en verminderde drieklanken vlot kunt vinden, voeg je de septiem zonder moeite toe.










