Makkelijke ukelele liedjes: 12 nummers met C, Am, F en G
Ukelele
Redactie Online Muziek Cursus
Ukelele
06/30/2014
1 min
0

Makkelijke ukelele liedjes: 12 nummers met C, Am, F en G

06/30/2014
1 min
0

Met vier akkoorden speel je op de ukelele al tientallen bekende nummers: C, Am, F en G. Hieronder staan twaalf liedjes die echt bestaan, van kinderliedjes met één of twee akkoorden tot popnummers met vier. Bij elk lied staan de akkoorden, de toonsoort waarin je het speelt en een slagpatroon dat erbij past. Lukt C al, dan speel je vandaag nog je eerste liedje. Na een paar weken speel je de vierakkoordennummers. Songteksten zetten we hier niet neer, die vind je makkelijk bij de opname.

Kort samengevat

  • Leer eerst C, Am, F en G. Alle twaalf liedjes in dit artikel speel je met (een deel van) deze vier akkoorden.
  • Begin met liedjes met één tot drie akkoorden (Vader Jacob, Altijd is Kortjakje ziek, La Bamba) en ga daarna naar vier akkoorden (Let It Be, Stand By Me).
  • Met twee slagpatronen kom je ver: vier neerslagen per maat, en daarna neer, neer-op, op-neer-op.
  • Veel nummers staan origineel in een andere toonsoort. Wij zetten ze naar C, zodat je dezelfde vier akkoorden blijft gebruiken.
  • Stem je ukelele vóór elke oefensessie met een clip-on tuner. Speel je vals, dan klinkt zelfs een perfect gespeeld akkoord verkeerd.

De vier akkoorden waarmee alles begint

Een ukelele in standaardstemming heeft vier snaren: G, C, E en A. Je telt ze vanaf de snaar die het dichtst bij je gezicht zit. Hieronder zie je per akkoord waar je vingers komen. Het getal is de fret, een 0 betekent een losse snaar.

Akkoord G-snaar C-snaar E-snaar A-snaar Tonen in het akkoord
C 0 0 0 3 C, E, G
Am 2 0 0 0 A, C, E
F 2 0 1 0 F, A, C
G 0 2 3 2 G, B, D

C is het makkelijkste akkoord op de ukelele: één vinger, je ringvinger op de derde fret van de A-snaar. Am is ook één vinger: je middelvinger op de tweede fret van de G-snaar. Dat maakt de wissel naar F prettig, want daar blijft je middelvinger gewoon liggen en zet je alleen je wijsvinger op de eerste fret van de E-snaar. G vraagt drie vingers en is voor de meeste beginners het lastigste van het rijtje. Oefen dat akkoord dus het vaakst. Wil je elk akkoord met foto's en uitleg zien, kijk dan bij onze ukelele akkoorden voor beginners.

Waarom juist deze vier zo goed samengaan

C, F en G zijn de akkoorden op de eerste, vierde en vijfde trap van C-majeur, de toonladder zonder kruizen of mollen. Am staat op de zesde trap: het is de parallelle mineurtoonsoort van C en deelt twee tonen met het C-akkoord (C en E). Muzikanten schrijven deze trappen als I, IV, V en vi. Talloze popnummers zijn op precies dat rijtje gebouwd, vaak in de volgorde I–V–vi–IV, dus C–G–Am–F. Wie wil begrijpen hoe die trappen samenhangen, vindt meer in onze uitleg over de kwintencirkel.

Akkoorden en akkoordvolgorde in C majeur

Twee slagpatronen voor elk lied

Je rechterhand bepaalt of een liedje herkenbaar klinkt. Voor de liedjes hieronder heb je deze twee patronen nodig. N staat voor een neerslag, O voor een opslag, een streepje is een tel waarop je hand wel beweegt maar de snaren niet raakt.

  1. Vier neerslagen per maat: N N N N, op de tellen 1, 2, 3 en 4. Dit is het startpatroon. Je kunt je volledig op je linkerhand richten.
  2. Het eilandpatroon: N - N O - O N O, geteld als 1, 2 en, (3) en, 4 en. Dit is het bekendste ukelelepatroon en het past bij bijna elk popnummer in een rustig tot middelsnel tempo.

Voor snellere nummers gebruiken we soms een kortere variant: N - N O (1, 2 en), twee keer per maat. Meer varianten met oefenvolgorde staan in ons overzicht van slagpatronen voor de ukelele.

Houd je pols los en laat je hand ook bewegen op de tellen die je overslaat. Zo blijft het ritme gelijkmatig, ook als je even nadenkt over het volgende akkoord.

Liedjes met één tot drie akkoorden

Hier begin je. Met deze nummers oefen je je eerste wissels zonder dat je al alle vier de vormen hoeft te kennen.

1. Vader Jacob (kinderlied)

  • Akkoorden: C (eventueel G als tweede akkoord)
  • Toonsoort: C-majeur
  • Slagpatroon: vier neerslagen per maat

Vader Jacob is een canon: de melodie past over één akkoord. Je kunt het hele lied dus met alleen C begeleiden. Ideaal voor je allereerste dag, en voor kinderen die willen meezingen terwijl een ouder speelt.

2. Ik zag twee beren (kinderlied)

  • Akkoorden: C en G
  • Toonsoort: C-majeur
  • Slagpatroon: vier neerslagen per maat

Dit is de eerste echte akkoordwissel. Omdat G drie vingers vraagt, is het slim om G alvast klaar te zetten op de laatste tel vóór de wissel. Speel het eerst langzaam en verhoog het tempo pas als de wissel zonder pauze lukt.

3. Altijd is Kortjakje ziek (kinderlied)

  • Akkoorden: C, F en G
  • Toonsoort: C-majeur
  • Slagpatroon: vier neerslagen per maat

De eerste regel wisselt tussen C en F, de tweede eindigt via G weer op C. Daarmee oefen je de drie hoofdakkoorden van C-majeur in één kort lied. Hetzelfde liedje ken je ook als Twinkle Twinkle Little Star.

4. Lang zal ze leven

  • Akkoorden: C, F en G
  • Toonsoort: C-majeur
  • Slagpatroon: één neerslag per tel

Handig om te kunnen: op elke verjaardag speel je dit nummer wel een keer. Het lied eindigt via G op C, en die wissel van G naar C is de belangrijkste wissel in deze toonsoort.

5. La Bamba (Ritchie Valens)

  • Akkoorden: C, F en G
  • Toonsoort: C-majeur, net als de originele opname
  • Slagpatroon: N - N O, twee keer per maat

Het hele nummer draait om één rondje: C, F, G, steeds opnieuw. Het origineel is snel, dus begin op halve snelheid. Kun je het rondje twintig keer achter elkaar spelen zonder te haperen, dan zit de wissel C–F–G erin.

6. Twist and Shout (The Beatles)

  • Akkoorden: C, F en G
  • Toonsoort: origineel in D-majeur (D, G, A), voor de ukelele een hele toon omlaag naar C
  • Slagpatroon: N - N O, twee keer per maat

Hetzelfde rondje als La Bamba, met meer drive. Ben je klaar met La Bamba, dan heb je dit nummer meteen erbij.

7. Three Little Birds (Bob Marley & The Wailers)

  • Akkoorden: C, F en G
  • Toonsoort: origineel in A-majeur (A, D, E), voor de ukelele een kleine terts omhoog naar C
  • Slagpatroon: alleen opslagen op de tussentellen (1 en, 2 en: sla op de 'en')

Een reggaenummer, dus het accent ligt op de tussentel. Tel hardop 1-en-2-en en sla alleen op elke 'en' kort omhoog. Klinkt het in het begin te rommelig, speel dan eerst vier neerslagen en voeg het reggaegevoel later toe.

8. Riptide (Vance Joy)

  • Akkoorden: Am, G en C, met op enkele plekken F
  • Toonsoort: de gangbare ukeleleversie draait om Am en C
  • Slagpatroon: het eilandpatroon, of eerst N - N O

Riptide is een van de populairste ukelelenummers: Vance Joy speelt het zelf op de ukelele. Het grootste deel bestaat uit het rijtje Am–G–C. Let op het tempo: de akkoorden wisselen snel, vaak al binnen één maat. Bewaar dit nummer daarom voor het einde van dit rijtje.

Liedjes met vier akkoorden

Deze nummers gebruiken alle vier de akkoorden, meestal in een vast rondje. Ken je dat rondje, dan ken je het nummer.

9. Let It Be (The Beatles)

  • Akkoorden: C, G, Am en F
  • Toonsoort: C-majeur, net als de originele opname
  • Slagpatroon: vier neerslagen per maat, later N O N O N O N O

De coupletten volgen C–G–Am–F, gevolgd door C–G–F–C. Omdat het tempo rustig is, heb je tijd voor elke wissel. Hierdoor is dit voor veel volwassen beginners het eerste nummer met vier akkoorden dat echt lukt.

10. Stand By Me (Ben E. King)

  • Akkoorden: C, Am, F en G
  • Toonsoort: origineel in A-majeur (A, F♯m, D, E), voor de ukelele omhoog naar C
  • Slagpatroon: het eilandpatroon

Het hele nummer is één rondje van C–Am–F–G, met per akkoord meestal twee maten. Dat geeft je de tijd om naar het volgende akkoord te gaan. Dit is een goed nummer om het eilandpatroon te oefenen.

11. I'm Yours (Jason Mraz)

  • Akkoorden: C, G, Am en F
  • Toonsoort: origineel in B-majeur, voor de ukelele een halve toon omhoog naar C
  • Slagpatroon: het eilandpatroon, rustig en losjes

Dezelfde volgorde als Let It Be, maar met een ontspannen, swingend gevoel. Laat de opslagen licht klinken en de neerslagen iets voller.

12. With or Without You (U2)

  • Akkoorden: C, G, Am en F
  • Toonsoort: origineel in D-majeur (D, A, Bm, G), voor de ukelele een hele toon omlaag naar C
  • Slagpatroon: begin met vier zachte neerslagen, en speel achtsten (N O N O N O N O) als het nummer aanzwelt

Van begin tot eind hetzelfde rondje. Je oefent hier vooral dynamiek: zacht beginnen en steeds voller spelen, zonder sneller te gaan.

Alle liedjes op een rij

Lied Akkoorden Speeltoonsoort Slagpatroon Niveau
Vader Jacob C (G) C N N N N Dag 1
Ik zag twee beren C, G C N N N N Week 1
Altijd is Kortjakje ziek C, F, G C N N N N Week 1
Lang zal ze leven C, F, G C Neerslag per tel Week 1–2
La Bamba C, F, G C (origineel) N - N O Week 2
Twist and Shout C, F, G C (origineel D) N - N O Week 2
Three Little Birds C, F, G C (origineel A) Opslag op de 'en' Week 2–3
Let It Be C, G, Am, F C (origineel) N N N N Week 3
Stand By Me C, Am, F, G C (origineel A) Eilandpatroon Week 3–4
I'm Yours C, G, Am, F C (origineel B) Eilandpatroon Week 4
With or Without You C, G, Am, F C (origineel D) N N N N / achtsten Week 4
Riptide Am, G, C (F) C / Am Eilandpatroon Week 4+

De weken zijn een richtlijn bij zo'n kwartier oefenen per dag, geen vaste planning. De een gaat sneller, de ander neemt er rustig de tijd voor.

Waarom we alles in C spelen

Muziek kun je in elke toonsoort spelen. Een nummer in A-majeur, zoals Stand By Me, klinkt in C iets hoger maar blijft hetzelfde lied, want alle akkoorden schuiven precies even ver op. Dat heet transponeren. Van A naar C is drie halve tonen omhoog. A wordt dan C, F♯m wordt Am, D wordt F en E wordt G.

Voor jou als beginner betekent dat: je hoeft geen nieuwe vormen te leren voor elk nummer. Zing je mee en ligt het te hoog of te laag, dan kun je later een ander rijtje akkoorden kiezen. Een veelgebruikte tweede set op de ukelele is G, Em, C en D: hetzelfde rijtje, maar dan in G-majeur. Maar begin met C, Am, F en G. Die vormen liggen het best in de hand.

Akkoorden transponeren van A-majeur naar C-majeur

Zo oefen je een nieuw liedje

De meeste beginners haken niet af omdat een nummer te moeilijk is, maar omdat ze alles tegelijk proberen. Deze volgorde werkt beter:

  1. Stem je ukelele. Gebruik een clip-on tuner en stem de snaren op G, C, E en A. Nieuwe snaren rekken de eerste dagen nog uit, dus controleer de stemming vaak.
  2. Speel elk akkoord los. Zet de vorm, sla één keer neer en luister of alle vier de snaren klinken. Hoor je een doffe snaar, dan raakt een vinger die snaar. Zet je vingertoppen dan steiler op de toets.
  3. Oefen alleen de wissels. Wissel een minuut lang tussen twee akkoorden, bijvoorbeeld C en G, met één neerslag per akkoord. Pas daarna voeg je een slagpatroon toe.
  4. Speel het rondje zonder zingen. Tel hardop mee. Blijft je hand bewegen terwijl je linkerhand nog zoekt, dan ben je op de goede weg: een rommelig akkoord op tijd klinkt beter dan een mooi akkoord te laat.
  5. Speel mee met de opname. Bij nummers die je naar C hebt getransponeerd klinkt de opname hoger of lager. Speel dan mee met een zelf gezongen versie, of met een metronoom op een lager tempo.
  6. Zing er pas daarna bij. Zingen en spelen tegelijk is een aparte vaardigheid. Neurie eerst de melodie, en voeg de tekst toe als je rechterhand vanzelf gaat.

Liedjes spelen is geen beloning voor later, maar juist de manier om te leren. Je oefent je akkoorden en ritme in een echt nummer, en dat houdt je gemotiveerd om door te gaan.

Welke ukelele maakt het je makkelijk

Een paar praktische punten die veel verschil maken in de eerste weken:

  • Formaat: de sopraan is de kleinste ukelele en heeft het klassieke, heldere geluid. De concertukelele is iets groter, met meer ruimte tussen de frets. Voor volwassenen met grotere handen speelt die vaak prettiger, omdat je bij F en G minder snel per ongeluk een buursnaar dempt. Daarna komt de tenor, nog iets groter en voller van klank.
  • Stemming: een heel goedkope ukelele ontstemt vaak snel. Dat is demotiverend, omdat je dan denkt dat jij het fout doet. Koop liever een instrument met stemmechanieken die de stemming goed vasthouden.
  • Ukelele of kleine gitaar: twijfel je tussen ukelele en gitaar voor een kind of iemand met een klein postuur, dan bestaan er ook kleine nylonsnarige gitaren, zoals de guitalele. Die heeft zes snaren en is gestemd als een gitaar met een capo op de vijfde fret (A-D-G-C-E-A). De vier hoogste snaren staan dus als een ukelele, waardoor je ukelele-akkoordvormen daar direct op kunt gebruiken.

Wil je na de ukelele door naar gitaar, dan merk je dat veel van wat je nu leert (akkoorden wisselen, ritme houden, meetellen) direct overdraagbaar is. Gitaarvormen liggen anders, maar het denken in trappen (I, IV, V, vi) blijft precies hetzelfde.

Na deze twaalf: de volgende stap

Gaan de vier akkoorden vanzelf, dan zijn er drie logische uitbreidingen:

  • G7 in plaats van G: 0212. Veel kinderliedjes klinken net wat 'af' als je G7 gebruikt vlak voor C. Die vorm is voor sommige spelers zelfs makkelijker dan G.
  • Dm, Em en E7: met Dm en Em heb je alle akkoorden van C-majeur onder de vingers, en met E7 erbij speel je bijvoorbeeld Hallelujah van Leonard Cohen in C (C, Am, F, G en E7).
  • Tokkelen in plaats van slaan: speel de snaren van een akkoord los na elkaar. Een rustig nummer als Let It Be krijgt dan een heel andere sfeer. Hoe je dat opbouwt, lees je in ons stuk over fingerpicking op de ukelele.

Wil je een overzicht van hoe je zelfstandig verder leert, met een oefenroutine voor de eerste maanden, lees dan ons artikel over ukelele leren online.

Liever stap voor stap met videolessen

Bij zelf liedjes uitzoeken loop je vaak tegen dezelfde dingen aan: een akkoord dat dof blijft klinken, een slagpatroon dat niet lekker loopt, of geen idee welk nummer het logische volgende is. In onze online ukelele les bouwen we dat in een vaste volgorde op, van je eerste akkoord tot complete liedjes. Je kijkt de videolessen op je eigen tempo, stelt bij iedere video onbeperkt vragen aan de docent als je vastloopt en gebruikt printbaar lesmateriaal naast je instrument. Je betaalt eenmalig en houdt daarna levenslang toegang tot de lessen.

Veelgestelde vragen

Is ukelele spelen makkelijk om te leren?

Voor de meeste beginners wel. C en Am vragen elk maar één vinger, en de nylon snaren zijn zachter voor je vingertoppen dan staalsnaren. De meeste mensen spelen binnen enkele weken hun eerste liedjes. Echt alles beheersen, van akkoorden tot solospel in verschillende stijlen, kost natuurlijk veel langer.

Welke Nederlandstalige liedjes zijn makkelijk op de ukelele?

Begin met kinderliedjes en verjaardagsliedjes: Vader Jacob (alleen C), Ik zag twee beren (C en G), Altijd is Kortjakje ziek en Lang zal ze leven (C, F en G). Daarmee oefen je precies de wissels die je straks in popnummers nodig hebt. Daarna kun je ook Nederlandstalige popnummers spelen die op hetzelfde rijtje C–G–Am–F gebouwd zijn.

Welk akkoord is het moeilijkst van de vier?

Meestal G, omdat je daar drie vingers in een driehoek zet op drie verschillende snaren. Oefen de wissel G naar C apart, want die komt in bijna elk lied in C terug. Lukt G nog niet, gebruik dan in kinderliedjes tijdelijk G7 (0212), die veel beginners makkelijker vinden.

Moet ik eerst noten leren lezen voordat ik liedjes speel?

Nee. Voor begeleiden op de ukelele heb je akkoordsymbolen en akkoordschema's nodig, geen notenschrift. Noten lezen helpt pas als je melodieën wilt spelen of met andere muzikanten samen wilt spelen. Begin dus gewoon met de liedjes uit dit artikel.

Reacties
Categorieën